Phóng sự khai thác Đông Trùng Hạ Thảo trên vùng đất thánh Tây Tạng

Đông Trùng Hạ Thảo là sản vật đặc sản vừa nổi tiếng vừa thần bí của Tây Tạng.Đặc biệt là Đông Trùng xuất xứ từ khu vực Na Khúc và Thanh Hải,được công nhận là nơi có chất lượng Đông Trùng Hạ Thảo tốt nhất,giá trị cao nhất thế giới,lí do là vì hai khu vực này là đỉnh của các đỉnh núi trên thế giới,thường là cao trên 5000m so với mặt nước biển,điều kiện khí hậu khắc nghiệt nhất,nhưng lại là nơi thích hợp nhất cho sự phát triển của Đông Trùng Hạ Thảo.
Lần đầu tiên tôi nghe đến Đông Trùng Hạ Thảo vào khoảng 15 năm trước,lúc đó cảm thấy rất hiếu kỳ với con gì mà lại mùa đông là Trùng,mùa hạ là Thảo (cỏ),thật lạ sao trên thế giới lại có loại kỳ lạ như vậy,cuối cùng nó là côn trùng hay là thực vật?Tin rằng rất nhiều người cũng hiếu kỳ như tôi.
Hàng năm vào giữa tháng 5 đến giữa tháng 6 là mùa khai thác Đông Trùng Hạ Thảo tươi.Vào thời điểm này nhiệt độ tại Hà Nội đã lên rất cao,bước vào đỉnh điểm nóng mùa hè,nhưng tại Tây Tạng,mưa tuyết vẫn bay,người Tây Tạng bản địa rất hạnh phúc khi trời vẫn lạnh,vì điều này có lợi cho sự phát triển của Đông Trùng Hạ Thảo.Với sự hiếu kỳ về cuộc sống của dân tộc Tây Tạng và quá trình khai thác Đông Trùng Hạ Thảo tươi tôi đã quyết định bất luận thế nào cũng phải tận mắt chứng kiến quá trình này.
Trưa 27-5,tôi cùng với cán bộ thụ Tạng của huyện Na Khúc lái xe liền 2 giờ đồng hồ đến thẳng uỷ ban thôn Dasa và ăn nhanh bữa trưa tại nhà ăn của uỷ ban Dasa.Sau đó lại gập ghềnh hơn 1 tiến đồng hồ đường núi ngoằn ngoèo mới đến được một thôn không tên dưới ngọn núi cần đến.Những năm gần đây,Tạng dân mới dần dần ở tại một chỗ cố định,các thôn cũng dần ổn định,để tiện cho việc ghi nhớ và quản lý,nên nhà quản lý lấy số hiệu làm tên thôn.Thôn mà tôi vừa đến có tên gọi thôn 12.Tại đây,ngoài 13 ngôi nhà cấp bốn nổi bật ra là khoảng 30 căn lều bạt,đây chính là nơi tập trung của dân đi khai thác Đông Trùng.
Đến thôn 12 không lâu,ngay lập tức mưa to,càng mưa càng lớn.Chúng tôi nhanh chóng tránh mưa trong nhà một người Tạng,chủ nhà hiếu khách mang thịt bò lông dài và trà thảo nguyên ra tiếp đãi chúng tôi,lại còn mang chiến lợi phẩm Đông Trùng Hạ Thảo tươi của hôm qua,hôm kia ra cho chúng tôi chiêm ngưỡng và thưởng thức,quả thật Đông Trùng tươi to,ngậy,nhai bùi hơn hẳn Đông Trùng khô,chỉ có điều rất khó bảo quản,nhưng đồ tươi thì bao giờ cũng là tốt nhất,theo lời của cán bộ Tây Tạng đi cùng.Nhà này có 4 người,khai thác Đông Trùng là do hai đứa trẻ phụ trách,một đứa 10 tuổi và một đứa 12 tuổi,trong hai ngày khai thác được 55 con Đông Trùng,tôi có hỏi sao người lớn không đi tìm Đông Trùng thì ông chú chủ nhà bảo để trẻ con đi là được rồi.
Trời tạnh,chúng tôi và người nhà vừa trú mưa cầm theo cuốc nhỏ đi ra ngoài,chúng tôi đi bộ cùng họ lên núi.Núi ở ngay trước mặt thôn,cao không thấy đỉnh,trên đường đi vẫn vương đầy hoa tuyết.Khai thác Đông Trùng Hạ Thảo chủ yếu là phụ nữ và trẻ em.Trẻ em nhìn thấy bọn tôi thì ngại ngùng nấp sau lưng người lớn ngó bọn tôi,nhưng qua một khắc thời gian,bọn chúng đã thấy được thiện ý của chúng tôi,mạnh dạn nô đùa trước mặt và hét lên “”chụp ảnh”, “chụp ảnh”,tôi liền mở ống kính chớp ngay lấy khoảnh khắc đáng yêu của trẻ nhỏ.

Lên đến lưng núi,nhìn ngược lại thôn 12 đã nhỏ như những cái chấm.

Chỗ tôi đứng cao 5800m trên mặt nước biển,từ sáng sớm đã rất nhiều Tạng dân lên núi tỉ mỉ tìm Đông Trùng Hạ Thảo.Trên lưng núi,những bãi cỏ đang chuyển dần từ vàng sang xanh,những mầm cỏ non bắt đầu nhú,Đông Trùng Hạ Thảo chính là âm thầm xuất hiện trong những bãi cỏ như thế này,phần thân trùng nằm sau trong đất,chỉ lộ ra ngoài một ít phần thảo nằm lẫn trong các loại cỏ cây khác,cực khó phân biệt.Chúng tôi cũng mở mắt to hết cỡ,tập trung tinh thần,cúi người xuống gần chạm đất để tìm Đông Trùng Hạ Thảo,chỉ được một lúc là cảm thấy lưng đau,gối mỏi,chóng mặt mà vẫn không nhìn ra được một con Đông Trùng Hạ Thảo nào.Đứng thẳng lại nhìn quanh các bãi cỏ và thở dài: Thôi,mình không có số hưởng loại vàng trời đất ban tặng này rồi…
Lúc này,từ phía xa vọng lại một âm thanh phấn khích:nhanh lại đây,tìm thấy Đông Trùng rồi!,chúng tôi một nhóm chạy qua xem.Hoá ra là một người Tạng trung tuổi đầy kinh nghiệm vừa tìm thấy một con Đông Trùng Hạ Thảo,chỉ thấy một đầu thảo 2cm nhô ra chút xíu,người Tạng đó cẩn thận từng chút một dùng cuốc nhỏ đào Đông Trùng lên sau đó cầm cho mọi người xem với một nụ cười rạng rỡ,hạnh phúc.
Tại Tây Tạng,chỉ có người bản địa mới được khai thác Đông Trùng Hạ Thảo,phải kiểm tra chứng minh nhân dân,giấy phép khai thác.Chúng tôi là quan khách nên không được phép,chỉ được đứng một bên xem,vậy nên những lúc nhàn rỗi chúng tôi lấy máy ảnh ra chụp trẻ em,sau đó cho chúng xem qua màn hình máy ảnh,chúng thích thú cười ầm ĩ,thậm chí hưng phấn lăn lộn trên thảm cỏ.Những đứa trẻ đáng thương này có lẽ lớn đến từng này mới được nhìn thấy máy ảnh.
Chớp mắt đã qua 2 giờ đồng hồ,những người Tạng may mắn đã khai thác được vài con Đông Trùng Hạ Thảo hưng phấn đưa cho bọn tôi xem,cũng có vài người không tìm được hoặc chỉ được 1,2 con cũng không lấy làm buồn mà vẫn vui vẻ với người bên cạnh.Phía trên núi cao,cách chúng tôi hàng trăm mét vẫn còn rất nhiều người Tạng đang bò ra tỉ mỉ tìm Đông Trùng Hạ Thảo để về đổi lấy nhân dân tệ hòng đem lại cho gia đình một cuộc sống ấm no hơn,không biết thu hoạch của họ thế nào…
Quả thật Đông Trùng Hạ Thảo không chỉ đem lại cho người dân nơi đây một cuộc sống ấm no mà còn đem lại cho họ sức khoẻ dẻo dai chống chọi với thời tiết khắc nghiệt trên này.Tất cả những con Đông Trùng tươi trong quá trình khai thác bị tổn thương,bị gãy,nát đều được họ gom lại và dùng đều hàng ngày,dược chất quý báu đó đã giúp họ chịu đựng được những cơn giận dữ của mẹ thiên nhiên trên vùng đất không phù hợp với con người này,và đặc biệt nhà nào cũng rất đông trẻ em,không biết có phải do Đông Trùng Hạ Thảo không nữa…
Những năm gần đây,theo nhu cầu tăng cao của Đông Trùng kéo theo giá tăng theo chiều thẳng đứng,rất nhiều mục dân tại Tây Tạng đã trở thành đại gia.Nhưng nhiều tiền rồi,những đại gia này lại không biết tiêu vào việc gì,tiêu thế nào để nâng cao chất lượng cuộc sống.Có tiền rồi họ chỉ cho vào bao bố sau đó cất dưới gầm giường,nhất định không gửi ngân hàng,sợ mất.Có tiền rồi họ tiêu sài một cách mù quáng,thấy người khác có gì là mua theo.Có một thị trấn toàn xe oto của Honda,vì có người khởi xướng mua oto Honda thế nên cả thị trấn đua nhau mua không cần biết mình có lái được hay không,vác cả bao tải tiền đi mua xe Honda sau đó thuê người lái về nhà đỗ trong chuồng bò.Có tiền rồi những người mục này đi mua đồ không bao giờ mặc cả,món đồ trị giá 50 tệ họ sẵn sàng bỏ ra 200 tệ để mua về.Thậm chí các cửa hàng tại Na Khúc còn lạnh nhạt với các cán bộ và du khách: Hừ,còn không bằng mục dân.Có tiền rồi,các mục dân này đi Lhasa ăn chơi nhảy múa,chưa hết tiền là chưa về,uống say rồi lại gây gổ đánh nhau loạn lên.
Tuy rằng nói Đông Trùng Hạ Thảo làm đổi đời rất nhiều mục dân,nhưng vẫn có một số lượng không nhỏ mục dân cũng không kiếm chác được gì.Khai thác Đông Trùng cần tự mình lên núi tỉ mỉ tìm từng con,khai thác được ít hay nhiều phụ thuộc rất nhiều vào sự may mắn,tìm được ít thì thu nhập thấp.Và còn những người mục dân bệnh tật,họ không leo được núi nên cũng không đào được Đông Trùng.Do cao nguyên Thanh Tạng tia hồng ngoại cực mạnh,vì không có đồ bảo hộ nên Tạng dân bị ung thư mắt rất nhiều,có những người rất trẻ,đến nhìn đồ vật bình thường cũng khó khăn,đừng nói là đi tìm Đông Trùng Hạ Thảo.
Nhìn trời đã dần tối,chúng tôi cũng bắt đầu trở về Na Khúc.Qua nửa ngày tiếp xúc với Tạng dân,chúng tôi có chút không muốn về,trẻ con cũng yên lặng trở lại,đứng nhìn,tạm biệt chúng tôi.
Qua một ngày hành trình trải nghiệm khai thác Đông Trùng,tôi cảm nhận được sự công bằng của ông trời.Na Khúc Tây Tạng không khí loãng nghiêm trọng,nhưng không khí lại trong lành bậc nhất,không có bất cứ một chút nào khói bụi ô nhiễm,cũng không có bất cứ nhà máy hay khu công nghiệp nào.Cuộc sống tự nhiên ở đây rất khó khăn,không thích hợp với cuộc sống của con người nhưng lại là thiên đường của các loài động thực vật,sản sinh ra loại phẩm vật quý hiếm hơn vàng chính là Đông Trùng Hạ Thảo.
Tạng dân khai thác Đông Trùng quả thật gian nan,vất vả,thời gian khai thác mỗi năm thì chỉ có 1 tháng,mỗi ngày nếu may mắn thì đào được trên dưới 20 con,ít thì 2,3 con thậm chí tay không đi về cũng không ít.Một người bạn đồng hành cảm thán,lên Tây Tạng rồi mới biết Đông Trùng Hạ Thảo đắt hơn vàng là hoàn toàn hợp lý.Chỉ tiếc một điều,người đông dẫn đến môi trường càng ngày càng bị huỷ hoại,thị trường Đông Trùng Hạ Thảo ngày càng bát nháo, người Hồ trên này ma mãnh làm giả Đông Trùng bán cho du khách,thỉnh thoảng bắt được người bán hàng giả người dân trên này lại giao nộp cho công an,lập tức tạm giam 3 tháng và phạt rất nặng.Thế nhưng, Đông Trùng Hạ Thảo 99% vẫn là bán cho các nhà máy, tập đoàn Dược lớn của Trung Quốc, họ cho người đi thu mua gần hết sản lượng,lũng đoạn thị trường.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

0966588858