Nấm đông trùng hạ thảo: Sự nhầm lẫn tai hại của người tiêu dùng Việt

Nấm đông trùng hạ thảo - sự nhầm lẫn tai hại của người tiêu dùng Việt

Nấm đông trùng – Sự nhầm lẫn tai hại của người tiêu dùng

Một biệt dược có giá hàng tỉ đồng bị dìm xuống đáy thị trường, một thảo dược “bình dân” được tôn là thần dược để “hét giá”. Đó đang là diễn biến trong thị trường đông trùng hạ thảo tại Việt Nam.

Bài viết liên quan:

Hiện chưa có quốc gia nào trên thế giới nuôi trồng thành công đông trùng hạ thảo nguyên Tây Tạng với hình dạng đầu nấm mình sâu. Tuy nhiên, nhờ sự nỗ lực không ngừng, một số quốc gia trên thế giới bao gồm Việt Nam đã nuôi trồng được nấm đông trùng hạ thảo nhân tạo. Đó cũng đã là 1 trong những sự phát triển vượt bậc của Việt Nam.

Nấm nhộng tằm - sự nhầm lẫn tai hại của người tiêu dùng Việt

Nấm nhộng tằm – sự nhầm lẫn tai hại của người tiêu dùng Việt

1/ Nấm đông trùng hạ thảo là gì?

Nấm Đông trùng hạ thảo nhân tạo (Nhộng trùng thảo) được nuôi cấy trên cơ thể ấu trùng hoặc cơ chất khác như gạo lứt, bắp, đậu xanh và các men vi sinh. Trong đó, loại Nấm được nuôi cấy phổ biến là Cordyceps Militaris có quả thể màu vàng cam.

Nấm đông trùng hạ thảo nhân tạo được nuôi tròng trong phòng thí nghiệm nên không tốt bằng đông trùng hạ thảo nguyên con tự nhiên ở Na Khúc – Tây Tạng. Nhưng người tiêu dùng Việt lại nhầm lẫn công dụng của loại nấm chỉ có vài triệu/kg với loại thảo dược quý hơn vàng (ĐTHT Tây Tạng).

Quy trình sản xuất nấm đông trùng chuẩn

Quy trình sản xuất nấm đông trùng chuẩn

2/ Phương pháp nuôi cấy nấm đông trùng hạ thảo

Để sản xuất nấm đông trùng hạ thảo nhân tạo thì quy trình nuôi cấy và sản xuất phải đảm bảo những yếu tố sau đây:
– Nhà xưởng nuôi trồng thoáng nhưng kín gió, sạch sẽ.
– Dụng cụ nhân giống cần được khử trùng đúng quy trình, đảm bảo yếu tố vô trùng.
– Trong nhà xưởng luôn có ánh đèn điện UV, 40W/10 m2.
– Duy trì nhiệt độ ổn định 18 đến 22oC, độ ẩm 85 %, thời gian chiếu sáng 12-14 giờ/ ngày.
Bảo quản trong tủ PE kín, nơi râm mát và tránh ánh sáng trực tiếp.

Dưới đây là hai phương pháp nuôi trồng nấm đông trùng hạ thảo nhân tạo.

a/ Nuôi cấy trong phòng thí nghiệm

Các nhà khoa học xay nhộng tằm và gạo lứt. Sau đó cho vào các lọ thủy tinh và khử trùng ở 120 độ C. Cuối cùng cấy bào tử nấm Cordyceps militaris vào ký chủ nhân tạo trong lọ thủy tinh.

Quá trình nuôi cấy nấm đông trùng hạ thảo

Quá trình nuôi cấy nấm đông trùng hạ thảo

Quy trình nuôi cấy:

Bước 1: Cho hỗn hợp gạo lứt đỏ, bột nhộng tằm, tinh chất mầm đậu nành vào bình và trộn đều.

Bước 2: Đổ nước cốt dừa vừa đủ ngập mặt hỗn hợp.

Bước 3: Sau khi đóng gói kín, các hũ đem hấp thanh trùng trong 30 phút. Khoảng thời gian này đảm bảo cho hỗn hợp tiệt trùng mà vẫn giữ các chất dinh dưỡng cần thiết để cho nấm phát triển.

Bước 4: Tiếp đến, giống nấm đông trùng hạ thảo sẽ được cấy vào hũ. Đây là một trong những giai đoạn quan trọng nhất, đòi hỏi chuyên môn cao của kỹ thuật viên. Quy trình này đòi hỏi môi trường phòng kín, vô trùng để sản phẩm không bị nhiễm khuẩn.

Bước 5: Các hũ đã cấy giống đóng gói kín và đưa vào phòng lạnh để ủ, tiến hành quá trình nuôi trồng. Chỉ cần căn phòng khoảng 3x3m trang bị máy lạnh và hệ thống kiểm soát nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng tự động là đủ để trồng 2.000-3.000 lọ.

Bước 6: Trong thời gian nuôi trồng, thường xuyên kiểm tra để loại bỏ những sản phẩm bị lỗi, hỏng do nấm mốc. Nếu chăm sóc tốt, tỷ lệ đạt chuẩn lên đến 99%.

Bước 7: Sau 55-60 ngày cấy giống trong phòng lạnh, đông trùng hạ thảo đã phát triển đủ chuẩn và sẵn sàng để thu hoạch.

– Bước 8: Phân loại đông trùng hạ thảo, sau đó nấm đông trùng được đem sấy khô, tiệt trùng diệt khuẩn bằng UV, Ozone rồi đóng gói bao bì để bán ra thị trường.

Trung bình 1000 lọ sẽ cho ra khoảng 20 – 25kg đông trùng hạ thảo tươi. Những sợi dài là phần có chất lượng tốt nhất, được bán với giá thành cao sẽ được tách riêng. Phần đế dùng chế biến những sản phẩm đa dạng khác như trà túi lọc, bột sinh khối đông trùng hạ thảo.

b/ Nuôi cấy nấm đông trùng trên ký chủ

Các nhà khoa học cấy bào tử nấm Cordyceps militaris vào trong ký chủ nhộng tằm sống, sau đó nấm sẽ phát triển thành hệ kín bên trong ký chủ.

Cấy nấm ký sinh vào ký vật chủ nhộng tằm

Cấy nấm ký sinh vào ký vật chủ nhộng tằm

Quy trình nuôi cấy:

– Bước 1: Lột vỏ kén và vô trùng các yếu tố vi sinh vật bất lợi cho nhộng tằm.

Bước 2: Tăng sinh khối cho các lọ giống nấm.

– Bước 3: Dùng kim tiêm cấy giống nấm vào cơ thể ấu trùng.

– Bước 4: Sau đó, đưa các cá thể này vào phòng ươm sợi đốt từ 7 – 10 ngày.

– Bước 5: Sau 10 ngày, chuyển ấu trùng sang phòng chiếu sáng với nhiệt độ từ 18 – 20oC, độ ẩm khoảng 70 – 85%.

– Bước 6: Nấm bắt đầu kết mạng trong ruột nhộng tằm và tua ra bên ngoài, dài khoảng 8 – 11cm.

– Bước 7: Theo dõi, kiểm tra và phân loại nấm đông trùng, loại bỏ các thành phẩm hỏng và kém chất lượng.

Tỷ lệ thành công với phương pháp nuôi cấy trên nhộng trùng thảo thấp hơn rất nhiều so với nuôi trồng nhân tạo (chỉ có 30%). Tuy nhiên, hàm lượng hợp chất trong nấm trùng thảo nuôi cấy bằng phương pháp này lại nhiều và chất lượng hơn.

3/ Tác dụng của nấm đông trùng hạ thảo nhân tạo

Theo các nghiên cứu khoa học, nấm đông trùng hạ thảo có nhiều tác dụng lên cơ thể con người:

3.1/ Cải thiện chức năng gan: Giúp cải thiện chức năng gan ở bệnh nhân bị viêm gan siêu vi B và xơ gan.

3.2/ Tăng sức bền: Người cao tuổi dùng nấm đông trùng với liều 3.000mg/ngày, giúp phòng ngừa các bệnh mạn tính. Một thí nghiệm được thực hiện tại Mỹ vào năm 2004 đã cho thấy, những người từ 40 – 70 tuổi có sức khỏe tốt dùng nấm đông trùng trong 12 tuần có sức khỏe vượt trội hơn người không dùng.

3.3/ Giải độc cho thận: Nấm đông trùng hạ thảo có tác dụng tư âm bổ thận, tăng cường chức năng giải độc của thận. Một nghiên khác trên 51 bệnh nhân suy thận cho thấy nấm đông trùng hạ thảo nhân tạo giúp cải thiện chức năng thận.

3.4/ Hỗ trợ phòng ngừa các bệnh liên quan đến hệ hô hấp: Nấm đông trùng nhân tạo giúp tăng cường chức năng hô hấp. 

3.5/ Tăng cường hệ miễn dịch: Chất cordyceps polysaccharide trong nấm đông trùng hạ thảo giúp tăng cường khả năng hấp thụ dưỡng chất của tế bào, cải thiện hệ miễn dịch, giữ cho cơ thể không bị vi khuẩn xâm nhập.

3.6/ Hỗ trợ hệ thần kinh: Nấm đông trùng hạ thảo giúp nâng cao nồng độ huyết sắc tố, tăng cung cấp oxy, giữ cho đầu óc tỉnh táo, trấn an tinh thần, cải thiện chất lượng giấc ngủ.

3.7/ Giảm mệt mỏi và điều dưỡng sau cơn bệnh: Các axit amin giúp điều tiết hệ trao đổi chất, phục hồi sức lực, giảm mỏi mệt.

3.8/ Tác dụng với gân cốt: Nấm đông trùng giúp bổ khí huyết, bổ dương cố thận. Có tác dụng làm thuyên giảm đau lưng, mỏi gối, mềm yếu gân cốt do thiếu khí huyết.

Tuy có những công dụng tương tự với đông trùng hạ thảo Tây Tạng tự nhiên, nhưng tác dụng của nấm đông trùng lại kém hơn rất nhiều lần.

4/ Cách dùng nấm đông trùng hạ thảo

Để sử dụng tốt và tận dụng được hết các dưỡng chất trong nấm đông trùng, các bạn có thể dùng theo 3 cách sau:

4.1/ Dùng nấm đông trùng hãm trà

– Cách làm: Cho 3-5 sợi nấm vào ấm trà. Đổ nước sôi vào hãm trong khoảng 3 – 5 phút là có thể uống được.

– Cách dùng: Có thể sử dụng với nhiều lần nước. Và sau đó, bạn có thể ăn luôn được phần nấm đã hãm để pha trà.

– Công dụng: Tăng sức đề kháng, giảm oxi hóa, đẹp da, tăng cường lưu thông máu và ngăn ngừa ung thư, hiếm muộn.

Trà nấm đông trùng hạ thảo nhân tạo

Trà nấm đông trùng hạ thảo nhân tạo

4.2/ Nấm trùng thảo ngâm mật ong

Có một lưu ý khi dùng mật ong với đông trùng hạ thảo: Không nên dùng đông trùng hạ thảo tự nhiên Tây Tạng với mật ong.

– Cách làm: Cho 100g nấm vào 300ml mật ong rừng nguyên chất vào bình thủy tinh rồi đậy kín nắp. Sau 1 tuần ngâm là có thể sử dụng.

– Cách dùng: Mỗi ngày 5 – 10ml/lần trước lúc ăn sáng.

– Công dụng: Chữa hen, ho lâu ngày, kích thích tiêu hóa, làm sạch nicotin trong phổi đối với người hút thuốc lá nhiều.

Cách làm đông trùng hạ thảo ngâm mật ong chuẩn xác

Cách làm đông trùng hạ thảo ngâm mật ong chuẩn xác

Xem chi tiết Cách ngâm nấm đông trùng hạ thảo với mật ong

4.3/  Nấm đông trùng hạ thảo nấu cháo

-Nguyên liệu: Gạo nấu cháo, 300g thịt gà nạc, 1-2g nấm đông trùng hạ thảo, gia vị, hạt tiêu.

– Cách làm: Luộc chín gà, để nguội xé thành các sợi dài mỏng. Vo gạo và cho nước vào nấu thành cháo. Khi cháo vừa chín cho đông trùng hạ thảo nguyên con (hoặc bột) và thịt gà xé vào. Nêm nếm gia vị vừa ăn ,đun từ 10-15 phút thì tắt bếp.

– Công dụng: Tăng cường phục hồi chức năng cho người bệnh, trị hen suyễn, suy kiệt.

Cháo gà nấm đông trùng hạ thảo

Cháo gà nấm đông trùng hạ thảo

5/ Phân biệt nấm đông trùng và đông trùng hạ thảo Tây Tạng

Dù được gọi là đông trùng hạ thảo, nhưng nấm đông trùng nhân tạo vẫn có sự khác biệt với đông trùng hạ thảo tự nhiên. Và có rất nhiều người tiêu dùng Việt đã và đang nhầm lẫn giữa 2 loại thảo dược này dẫn đến tiền mất tật mang, mất đi niềm tiên vào những con đông trùng hạ thảo tự nhiên quý hiếm.

Đông trùng hạ thảo Tây Tạng (bên tay phải bức hình) chỉ có trên các cao nguyên Tây Tạng

Đông trùng hạ thảo Tây Tạng (Bên phải) – Nấm đông trùng (Bên trái)

a/ Hình dáng, mùi vị

– Nấm đông trùng nhân tạo: Có hình dạng bát nấm, dài 8 – 11cm. Thân mỏng và có màu vàng cam rực rỡ, mùi vị tanh nồng.

– Đông trùng Tây Tạng: Hình dáng đầu “thảo” thân “trùng”. Độ dài đông trùng khoảng 4 -11cm và có màu vàng nâu. Mùi nấm rơm và mùi tanh của nấm hương.

b/ Về nguồn gốc

– Nấm đông trùng nhân tạo: Được nuôi cấy trong phòng thí nghiệm từ ấu trùng nhộng hoặc hỗn hợp gạo lứt, nước dừa,…Rất thông dụng.

– Đông trùng Tây Tạng: Hình thành tự nhiên từ bào tử nấm Ophiocordyceps Sinensis sâu non trên các địa hình có độ cao từ 3000 – 5000m so với mặt nước biển. Phân bố chủ yếu trên cao nguyên Tây Tạng, dãy núi Himalaya,…Rất hiếm.

c/ Thành phần chính

– Đông trùng Tây Tạng: 17 loại axit amin khác nhau, D-mannitol, lipit,…các nguyên tố vi lượng: Al, Si, K, Na, Ca, Fe, Cu, Mn, Selen. Các loại vitamin: A, C, B2, B12, E, K,… Hoạt chất và nhóm hoạt chất đặc biệt: axit cordiceptic, cordycepin, adenosine, hydroxyethyl-adenosine, HEAA (Hydroxy – Etyl – Adenosine – Analogs).

– Nấm đông trùng nhân tạo: Có hàm lượng dưỡng chất chỉ bằng 65 – 70% so với đông trùng hạ thảo tự nhiên.

e/ Giá thành

– Nấm đông trùng nhân tạo: Vì tỷ lệ thành công cao hơn, được tiến hành nuôi trồng trên nhiều quốc gia và hàm lượng dưỡng chất thấp hơn nên nấm đông trùng nhân tạo khá rẻ. Hiện nay, giá 1 lọ nấm đông trùng tươi khoảng 1,5 triệu đồng.

– Đông trùng hạ thảo Tây Tạng: Do sự quý hiếm mà giá 1kg đông trùng tự nhiên vào khoảng 1,6 – 2,2 tỷ đồng. Cao hơn rất nhiều lần so với đông trùng hạ thảo nhân tạo. Nhưng công dụng của nó lại cao hơn rất nhiều.

Trên đây là những thông tin về nấm đông trùng hạ thảo mà Phúc Nguyên Đường muốn chia sẻ. Rất mong có thêm những đóng góp của quý khách hàng.

Mọi thông tin chi tiết xin liên hệ:

PHÚC NGUYÊN ĐƯỜNG
Địa chỉ: số 6B Trần Quốc Toản, Q.Hoàn Kiếm, TP. Hà Nội
Điện thoại: (024) 62 755 355 – 0966 588 858
Website: https://phucnguyenduong.com.vn

Bài viết: Nấm đông trùng hạ thảo: Sự nhầm lẫn tai hại của người tiêu dùng Việt
Chuyên mục: Kiến thức đông trùng
– Biên tập: Ngô Thùy Trang

5/5 (3 Reviews)

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Danh mục